Mystisk minnepinnefinner

Sist mandag ettermiddag glemte jeg en minnepinne i PC-en i auditorium D14 på Dragvoll etter undervisninga. Jeg oppdaga det ikke før onsdag formiddag, men da var pinnen borte vekk. Ved hjelp av litt gravearbeid fant jeg ut at den hadde ligget ved PC-skjermen så sent som kl. 19 tirsdag. Hun som hadde undervisning der da, så den, men lot den ligge. Onsdag morgen var den altså borte. Ikke i D14 og ikke blant hittegodset på driftstjenesten (der jeg sjekket flere ganger de kommende dagene).Og ingen hadde sett eller hørt noenting.

I går ettermiddag tok saken ei dramatisk vending da jeg snakka med Snefrid på telefonen. "Og så har jeg minnepinnen din," sa hun.Til opplysning: Hun jobber på Rotvoll, og det er ganske langt fra D14 på Dragvoll.

Hun hadde fått den i en konvolutt av ei venninne, Heidi, som jobber her på Dragvoll. Heidi hadde i sin tur fått den i posthylla si med en gullapp: "Snefrid Holm? Funnet i D14." Ingen signatur. Heidi tok den så med seg til Snefrid da hun tilfeldigvis hadde et ærend på Rotvoll. Og dermed ble mysteriet med den forsvunnede minnepinnen erstatta med mysteriet med den ukjente minnepinnefinneren.

Han/hun vet tydeligvis hvem Snefrid er. (Ei fil på pinnen hadde både navnet mitt og hennes i seg - mitt først.) Han/hun kjenner Snefrid godt nok til å vite at hun og Heidi er venninner, men ikke godt nok til å vite at jeg er samboeren hennes og/eller at jeg jobber på Dragvoll. I tillegg til at personen tydeligvis ferdes i D14 på kveldstid tirsdager eller før soloppgang onsdager.

Så langt har vi ikke funnet noen som passer denne lett forvirrende profilen. Derfor får jeg foreløpig gjøre det slik: Hvis det var du som fant minnepinnen og sørget for at den kom hjem igjen, så skal du ha tusen takk!

Oktober - snart jul

Tittelen på dette innlegget  er også den fyrste linja i eit noko under middels godt dikt med skråblikk på jula eg skreiv i 1994. Det blei til og med trykt i lokalavisa og forsterka systera mi sitt bilete av meg som julehatar.

I helga blei diktet meir aktuelt enn nokon gong då den same systera var på besøk her med dottera si. Dottera er 13 år og veldig glad i - og flink til - å laga ting, gjerne til andre. For å gjera historia kort: Ho hadde med sjølvlaga julekort og julegåver til oss, og ho insisterte på at me opna dei alt no.

Gåvene var hekla huer. Det er lett å sjå at jenta kan hekla sjølv for hekleignorantar som meg. Så jamt og slett at ein skulle tru det var fabrikkvevd. I dag var det 3-4 grader då eg skulle på jobb, så hua fekk jomfruturen og gjorde jobben.

Julekortet - eller rettare: julescrapboka - er eit kapittel for seg. Det er eit åtte siders "kort" med blondeomslag og sløyfe. Innhaldet er mellom anna nissebileter, perler en masse, ei lang julehelsing og sjølvskrive dikt. Og bakerst står eit dikt ho hadde fått frå mormora: Julediktet mitt frå 1994!

Arbeidsinnsatsen, kreativiteten og givargleda som låg bak både kortet og gåvene, gjorde at jula 2011 fekk ein veldig god - om enn noko tidleg - start.

Du må bruga vedet!

I dag klinkar Aftenposten til med sjokkmeldinga at lærarane no til dags har lågare IQ enn lærarane for tretti år sidan, eller sagt med reine, populistiske ord: Lærarane er blitt dummare. Kjelda er ei undersøkjing ved Norges Handelshøgskole. Det er nok mange moglege innvendingar til undersøkjinga, IQ-testing, tolkingane og ikkje minst framstillinga i media, som t.d. at "forsøkspersonane" ikkje var lærarar, men rekruttar på sesjon. Eg skal derimot ikkje kasta meg ut i den debatten. Til det har eg for lite informasjon.

For meg er det interessante: Er det mogleg at me - lærarar og andre - blir mindre og mindre smarte i dagens informasjons- og utdanningssamfunn? Eg trur svaret er ja. Det er slett ikkje utenkjeleg at me i vår del av verdens gradvis blir litt mindre smarte over tid, og med over tid meiner eg over nokre generasjonar. Kvifor? Fordi me bruker knotten mindre no enn for berre 20 år sidan.

I dag blir ein ikkje ubetydeleg del av vår intellektuelle aktivitet delegert til duppedittar: Kor mange av telefonnummera du har lagra i mobilen din, kan du utanåt? Greier du å rekna deg fram til cirkasummen av varene i handlekorga utan kalkulator? Finn du skrivefeila dine sjølv, eller stolar du på Words dyslektiske stavekontroll ryddar opp for deg? Har du gitt opp analog navigering i byar og satsar på at GPSen i bilen seier "venstre!" i rett tid?

Eg er overtydd om at jo mindre hjernen får bryna seg på slike oppgåver, jo sløvare blir han, på same måte som andre organ i kroppen treng å brukast. Og det ville vera rart om ikkje det på sikt førte til at me faktisk blir litt dummare. Det vil sjølvsagt ikkje visa seg nemneverdig før eit eller anna eventuelt slår ut alle duppedittane slik at me må greia oss sjølv, slik me gjorde så seint som på 90-talet. 

Heime i Ryfylke er "Brug vedet!" ei litt mindre diplomatisk oppfordring om å skjerpa seg. Med eit lite tillegg er det meir aktuelt enn nokon gong før: Brug vedet - før det forsvinne!

Arvesen i mål

Eg er av dei som kan få klump i halsen av sport på TV. Det skal mykje til og skjer kun ved spesielle augneblink. Geir Karlstad sitt OL-gull på 5000 m i Albertville var ein slik augneblink. Thor Hushovd sitt VM-gull i fjor var det absolutt ikkje. Men det var Kurt Asle Arvesen sin etappesiger i Tour de France i 2008. Etter så mange gode og nesten vellukka forsøk kom sigeren som eit lite bevis på at verda kan vera rettferdig.

No er det slutt på Kurt Asle Arvesen sin profesjonelle sykkelkarriere. Han har rett nok eit par løp igjen, men 84. plassen i VM i dag var den eigentlege sortien, særleg for oss føre fjernsynsapparatet. Den lange karrieren hans var ei salig blanding av mange fine sigrar og haugevis med uflaks.

På Arvesen sin CV finn me blant anna to etappesigrar i Italia rundt, VM-siger i U23, to samanlagtsigrar i Danmark rundt og sju norske meisterskap i tillegg til etappesigeren i Tour de France. Vidare finn me fleire av dei mest spektakulære falla i sykkelsirkuset dei siste 10 åra. Så seint som i Spania rundt tidlegare denne månaden kolliderte han med ein liten gut som sprang ut i vegen. Heldigvis gjekk det bra med begge, men for Arvesen var Spania rundt over eit par bandasjerte og smertefulle etappar seinare.

Kurt Asle Arvesen kan ikkje matcha merittlista til Thor Hushovd, men det skuldast hovudsakleg at dei er to heilt ulike syklistar med ulike roller i ritta. Eg har alltid hatt mest sans for Arvesen, rett og slett fordi eg likar allroundsyklistar betre enn spurtarar. (At Hushovd har blitt ein allrounder etterkvart, er ei anna sak.) Blant atskillig større sykkelekspertar enn eg blir han skildra som ein stor taktikar, og derfor hadde han rolla med trekka i trådane undervegs i nokre av dei beste sykkellaga i verden dei siste åra. Han stod så å seia for innlegget, så skulle andre skåra.

Men når Arvesen fekk frie tøyler og gjekk (eller går? - det er som sagt ikkje heilt slutt) for siger, så gjorde han det fullt og heilt, gjerne med eit snev av stor optimisme. Slikt blir det underhaldning og spaning av.

Eg har berre sett Arvesen live éin gong. Det var under NM i Trondheim i fjor, då biletet under blei tatt.

Snille, flinke mennesker

De siste månedene har jeg gravd i livet til farfar, som døde i 1938. Kort sagt har jeg prøvd å fremskaffe all dokumentasjon som måtte finnes om ham i offentlige og private arkiv. En vil vel aldri klare dette fullt ut, men jeg må si at jeg har oppnådd ganske gode resultater - ikke minst på grunn av alle de snille, flinke menneskene som forvalter arkivene rundt omkring i landet.

Jeg har henvendt meg til Statsarkivet i Stavanger, Kristiansand og Trondheim, til Hjelmeland kommune, menighetskontoret i Hjelmeland, Høgskolen i Staffeldts gate, Solborg folkehøgskole og ikke minst til Interkommunalt arkiv i Rogland. Noen av disse har jeg vel kanskje også mast litt i overkant mye på. Og over alt er det det samme svaret: "Ja, det kan vi selvsagt hjelpe deg med." Alltid med et smil. (Ei takka sågar oppriktig for at jeg purra.) Og bare få dager etterpå har det tikka inn en e-post med skanna dokumenter, eller en konvolutt har kommet i postkassa. I kroner og øre har det hele kosta meg noen få tiere i kopiering og porto ved én stor forsendelse.

Det er ikke alltid de har funnet det de lette etter, men så har de til gjengjeld lett mange flere steder enn jeg hadde tenkt de ville gjøre. Resultatet har dermed blitt at de ved et par anledninger har snublet over informasjon og dokumenter som jeg ikke ante kunne finnes.

Så derfor: En velfortjent hyllest til landets mange arkivarer! Makan til snille og flinke folk skal du lete lenge etter.

Aperis "Esperanto i Trondheim"

En Trondheim estas Esperantoparolanto(j) almenaŭ dum 107 jaroj. Pri tio temas mia norveglingva artikolo «Esperanto i Trondheim», kiu ĵus aperis en Trondhjemske samlinger 2010, la jarlibro de Trondhjems Historiske Forening, post naŭ-monata prokrasto.

La artikolo ĉefe pritraktas la historion de Grupo Esperantista, la plej aĝa E-klubo en Norvegio, sed ankaŭ aliajn flankojn de la (ne)movada esperantista vivo en la urbo. Ekzemple ĝi resumas la historion de la laborista E-klubo kiu havis mallongan sed intensan vivon en la intermilitaj jaroj. Ĝi estas ĉefe verkita por la ne-esperantista publiko kaj do ne detale parolas pri movadaj aferoj, al kiuj tiu publiko ne povas rilati. Anstataŭe mi provis rilati la lokan E-historion al la ĝenerala evoluo de la historio de la Movado je nacia kaj internacia niveloj kaj al gravaj sociaj ŝanĝoj. Pri tiu lasta punkto mi tamen atentigu ke mi ne estas historiisto.

La artikolo estas 20 paĝa (inkl. literaturliston kaj piednotojn) kaj havas plurajn plenkolorajn ilustraĵojn.

Altimeter

Et altimeter er en høydemåler, og høydemåleren det er snakk om her, sitter på sykkelstyret mitt. Etter å ha siklet etter en slik i flere år, kjøpte jeg endelig en VDO mc1.0 på en velutstyrt sykkelforretning i Halden i fjor sommer. Så nå kjører jeg rundt med to computere - å vrake CatEye-n som bare hadde 200 meter avvik på 540 kilometer til Oslo, er selvsagt uaktuelt.

En høydemåler er selvsagt ikke påkrevd for å sykle i og rundt Trondheim, der sjansen for høydesyke tross alt er minimal. Men det er nå gøy lell, da, med slike duppeditter. Uten den kunne jeg jo ikke vite at Breidablikkveien fra Gamle Oslovei til Byåsveien er 1010 meter med 7,9 % gjennomsnittlig stigning, at Fiolsvingen er 14 % på det bratteste, eller at Ståggån mellom Klæbu og Brøttem med sine 106 høydemeter på 1250 meter har en FIETS-kvotient på 0,90. Ikke minst i en mellomsesong som ble ødelagt av sykdom, gir dette litt glede og underholdning i sykkelhverdagen.

Høydemåleren min gir altså masse gøyal informasjon, men må tas med en romslig klype salt. Den er nemlig barometrisk og måler høyden ut fra lufttrykket, som forandrer seg med vær og vind. Et eksempel:

Jeg bor på ca. 75 moh. Da jeg skulle ut på treningstur på søndag, befant leiligheten vår seg hele 220 moh., mens den foran dagens utflukt hadde falt ned til 15 moh. Dette betyr at leiligheten vår skal ha sunket 7,5 cm i minuttet i løpet av de to døgnene. Enhver geolog grøsser bare ved tanken. Av og til har vi sågar bodd godt under havflata, i følge min altimetriske venn. Når Nardo kommer under vann, er det grunn til bekymring i Midtbyen. Ja, det er slett ikke uvanlig at Ila ligger et par meter under havet på treningsturene, selv ved lavvann. Videre er det helt normalt at hjemmet ligger litt høyere eller litt lavere når jeg kommer tilbake fra en tur enn da jeg dro.

Like før jeg begynte å skrive dette innlegget, oppga altimeteret mitt at det - og jeg - befant oss på 54 moh. Jeg kan dermed fornøyd konstatere at naturen normaliserer seg, og jeg kan gå til sengs uten våtdrakt eller høydesyketabletter.