Best før

For eit par månader sidan hadde eg nokre innlegg her som gjorde at nokon lurte på om eg begynte å få litt alderskrise. Innlegga handla om at ei vekt stempla livsstilen som uttrygg og at eg fekk lesebriller. Det er ingenting mot det som hende i går:

Eg skulle hella litt potetgull i ei skål då eg fekk auge på utløpsdatoen. Under merkelappen "Best før" stod datoen for 40-årsdagen min...

Oppgradering og nedgradering

På jobben bytte dei nettopp ut e-postløysinga, og samstundes fekk me ei oppgradering av Office-pakka frå 2007 til 2010. Anten me ville eller ikkje. Eg siklar ikkje etter slike oppdateringar. Word (og sikkert resten av kontorpakka) har knapt nok har kome med noko nytt vanlege folk verkeleg treng, sidan 97-utgåva, og det ein då sit igjen med er masse ekstraarbeid med å læra seg å finna fram i nye menyar og gjera alle personlege innstillingar av stavekontroll, autokorrektur, stilar osb. på ny. For den nye versjonen hugsar sjølvsagt ikkje innstillingane i versjonen han erstattar.

Men, men. Dette er no lite heft i det store og heile.

Verre er det når ei oppgradering gjer maskina ubrukeleg. Det skjedde på mini-pc-en min i sist veke. På den har eg heile tida kjørt Linux, nærare bestemt Ubuntu. Eg var svært nøgd med versjon 11.04 (med klassisk visning - lika ikkje det nye grensesnittet), men maskina masa om oppgradering til 11.10, og etter å ha rådført meg litt med klokare datahovud enn mitt, ga eg etter. 

Ubuntu 11.04 blei til Ubuntu 11.10, og musematta slutta sporenstreks å fungera. Eg googla etter tips og fann nokre som eg prøvde utan vellukka resultat. Det var berre ein ting å gjera: nedgradera igjen.

Her dukka to nye problem opp: For det fyrste er ikkje 11.04 på marknaden lenger, så eg måtte ned på 10.04. For det andre: Etter gjentatte mislukka forsøk fann eg til slutt ut at det ikkje var mogleg å laga oppstartsdisk for Ubuntu 10.04 i den siste 11.10-versjonen. Eg måtte faktisk gjera det på ei Windows-maskin før det lukkast meg å nedgradera (les: oppgradera) frå 11.10 til 10.04.

I prosessen var eg innom fleire Ubuntu-forum, og fleire enn eg er kritiske til at utviklarane kjører ut nye "halvfabrikata" kvart halvår i staden for stabile versjonar t.d. kvar 18. månad. Denne misnøya bør Ubuntistane merka seg, for det var ikkje få som skreiv at dei no valte å forlata Ubuntu. Ein bør passa seg så ein ikkje raserer eit veldig godt alternativ til dei marknadsleiande og dyre operativsystema. Er stoda like dårleg når støtta til 10.04 går ut om halvtanna år, blir det nok Windows på minien òg.

No fungerer i alle fall maskina mi igjen etter oppgraderingsstuntet - med eit dugande grensesnitt og noko eldre og treigare programvare....

Mystisk minnepinnefinner

Sist mandag ettermiddag glemte jeg en minnepinne i PC-en i auditorium D14 på Dragvoll etter undervisninga. Jeg oppdaga det ikke før onsdag formiddag, men da var pinnen borte vekk. Ved hjelp av litt gravearbeid fant jeg ut at den hadde ligget ved PC-skjermen så sent som kl. 19 tirsdag. Hun som hadde undervisning der da, så den, men lot den ligge. Onsdag morgen var den altså borte. Ikke i D14 og ikke blant hittegodset på driftstjenesten (der jeg sjekket flere ganger de kommende dagene).Og ingen hadde sett eller hørt noenting.

I går ettermiddag tok saken ei dramatisk vending da jeg snakka med Snefrid på telefonen. "Og så har jeg minnepinnen din," sa hun.Til opplysning: Hun jobber på Rotvoll, og det er ganske langt fra D14 på Dragvoll.

Hun hadde fått den i en konvolutt av ei venninne, Heidi, som jobber her på Dragvoll. Heidi hadde i sin tur fått den i posthylla si med en gullapp: "Snefrid Holm? Funnet i D14." Ingen signatur. Heidi tok den så med seg til Snefrid da hun tilfeldigvis hadde et ærend på Rotvoll. Og dermed ble mysteriet med den forsvunnede minnepinnen erstatta med mysteriet med den ukjente minnepinnefinneren.

Han/hun vet tydeligvis hvem Snefrid er. (Ei fil på pinnen hadde både navnet mitt og hennes i seg - mitt først.) Han/hun kjenner Snefrid godt nok til å vite at hun og Heidi er venninner, men ikke godt nok til å vite at jeg er samboeren hennes og/eller at jeg jobber på Dragvoll. I tillegg til at personen tydeligvis ferdes i D14 på kveldstid tirsdager eller før soloppgang onsdager.

Så langt har vi ikke funnet noen som passer denne lett forvirrende profilen. Derfor får jeg foreløpig gjøre det slik: Hvis det var du som fant minnepinnen og sørget for at den kom hjem igjen, så skal du ha tusen takk!

Oktober - snart jul

Tittelen på dette innlegget  er også den fyrste linja i eit noko under middels godt dikt med skråblikk på jula eg skreiv i 1994. Det blei til og med trykt i lokalavisa og forsterka systera mi sitt bilete av meg som julehatar.

I helga blei diktet meir aktuelt enn nokon gong då den same systera var på besøk her med dottera si. Dottera er 13 år og veldig glad i - og flink til - å laga ting, gjerne til andre. For å gjera historia kort: Ho hadde med sjølvlaga julekort og julegåver til oss, og ho insisterte på at me opna dei alt no.

Gåvene var hekla huer. Det er lett å sjå at jenta kan hekla sjølv for hekleignorantar som meg. Så jamt og slett at ein skulle tru det var fabrikkvevd. I dag var det 3-4 grader då eg skulle på jobb, så hua fekk jomfruturen og gjorde jobben.

Julekortet - eller rettare: julescrapboka - er eit kapittel for seg. Det er eit åtte siders "kort" med blondeomslag og sløyfe. Innhaldet er mellom anna nissebileter, perler en masse, ei lang julehelsing og sjølvskrive dikt. Og bakerst står eit dikt ho hadde fått frå mormora: Julediktet mitt frå 1994!

Arbeidsinnsatsen, kreativiteten og givargleda som låg bak både kortet og gåvene, gjorde at jula 2011 fekk ein veldig god - om enn noko tidleg - start.

Du må bruga vedet!

I dag klinkar Aftenposten til med sjokkmeldinga at lærarane no til dags har lågare IQ enn lærarane for tretti år sidan, eller sagt med reine, populistiske ord: Lærarane er blitt dummare. Kjelda er ei undersøkjing ved Norges Handelshøgskole. Det er nok mange moglege innvendingar til undersøkjinga, IQ-testing, tolkingane og ikkje minst framstillinga i media, som t.d. at "forsøkspersonane" ikkje var lærarar, men rekruttar på sesjon. Eg skal derimot ikkje kasta meg ut i den debatten. Til det har eg for lite informasjon.

For meg er det interessante: Er det mogleg at me - lærarar og andre - blir mindre og mindre smarte i dagens informasjons- og utdanningssamfunn? Eg trur svaret er ja. Det er slett ikkje utenkjeleg at me i vår del av verdens gradvis blir litt mindre smarte over tid, og med over tid meiner eg over nokre generasjonar. Kvifor? Fordi me bruker knotten mindre no enn for berre 20 år sidan.

I dag blir ein ikkje ubetydeleg del av vår intellektuelle aktivitet delegert til duppedittar: Kor mange av telefonnummera du har lagra i mobilen din, kan du utanåt? Greier du å rekna deg fram til cirkasummen av varene i handlekorga utan kalkulator? Finn du skrivefeila dine sjølv, eller stolar du på Words dyslektiske stavekontroll ryddar opp for deg? Har du gitt opp analog navigering i byar og satsar på at GPSen i bilen seier "venstre!" i rett tid?

Eg er overtydd om at jo mindre hjernen får bryna seg på slike oppgåver, jo sløvare blir han, på same måte som andre organ i kroppen treng å brukast. Og det ville vera rart om ikkje det på sikt førte til at me faktisk blir litt dummare. Det vil sjølvsagt ikkje visa seg nemneverdig før eit eller anna eventuelt slår ut alle duppedittane slik at me må greia oss sjølv, slik me gjorde så seint som på 90-talet. 

Heime i Ryfylke er "Brug vedet!" ei litt mindre diplomatisk oppfordring om å skjerpa seg. Med eit lite tillegg er det meir aktuelt enn nokon gong før: Brug vedet - før det forsvinne!

Arvesen i mål

Eg er av dei som kan få klump i halsen av sport på TV. Det skal mykje til og skjer kun ved spesielle augneblink. Geir Karlstad sitt OL-gull på 5000 m i Albertville var ein slik augneblink. Thor Hushovd sitt VM-gull i fjor var det absolutt ikkje. Men det var Kurt Asle Arvesen sin etappesiger i Tour de France i 2008. Etter så mange gode og nesten vellukka forsøk kom sigeren som eit lite bevis på at verda kan vera rettferdig.

No er det slutt på Kurt Asle Arvesen sin profesjonelle sykkelkarriere. Han har rett nok eit par løp igjen, men 84. plassen i VM i dag var den eigentlege sortien, særleg for oss føre fjernsynsapparatet. Den lange karrieren hans var ei salig blanding av mange fine sigrar og haugevis med uflaks.

På Arvesen sin CV finn me blant anna to etappesigrar i Italia rundt, VM-siger i U23, to samanlagtsigrar i Danmark rundt og sju norske meisterskap i tillegg til etappesigeren i Tour de France. Vidare finn me fleire av dei mest spektakulære falla i sykkelsirkuset dei siste 10 åra. Så seint som i Spania rundt tidlegare denne månaden kolliderte han med ein liten gut som sprang ut i vegen. Heldigvis gjekk det bra med begge, men for Arvesen var Spania rundt over eit par bandasjerte og smertefulle etappar seinare.

Kurt Asle Arvesen kan ikkje matcha merittlista til Thor Hushovd, men det skuldast hovudsakleg at dei er to heilt ulike syklistar med ulike roller i ritta. Eg har alltid hatt mest sans for Arvesen, rett og slett fordi eg likar allroundsyklistar betre enn spurtarar. (At Hushovd har blitt ein allrounder etterkvart, er ei anna sak.) Blant atskillig større sykkelekspertar enn eg blir han skildra som ein stor taktikar, og derfor hadde han rolla med trekka i trådane undervegs i nokre av dei beste sykkellaga i verden dei siste åra. Han stod så å seia for innlegget, så skulle andre skåra.

Men når Arvesen fekk frie tøyler og gjekk (eller går? - det er som sagt ikkje heilt slutt) for siger, så gjorde han det fullt og heilt, gjerne med eit snev av stor optimisme. Slikt blir det underhaldning og spaning av.

Eg har berre sett Arvesen live éin gong. Det var under NM i Trondheim i fjor, då biletet under blei tatt.

Snille, flinke mennesker

De siste månedene har jeg gravd i livet til farfar, som døde i 1938. Kort sagt har jeg prøvd å fremskaffe all dokumentasjon som måtte finnes om ham i offentlige og private arkiv. En vil vel aldri klare dette fullt ut, men jeg må si at jeg har oppnådd ganske gode resultater - ikke minst på grunn av alle de snille, flinke menneskene som forvalter arkivene rundt omkring i landet.

Jeg har henvendt meg til Statsarkivet i Stavanger, Kristiansand og Trondheim, til Hjelmeland kommune, menighetskontoret i Hjelmeland, Høgskolen i Staffeldts gate, Solborg folkehøgskole og ikke minst til Interkommunalt arkiv i Rogland. Noen av disse har jeg vel kanskje også mast litt i overkant mye på. Og over alt er det det samme svaret: "Ja, det kan vi selvsagt hjelpe deg med." Alltid med et smil. (Ei takka sågar oppriktig for at jeg purra.) Og bare få dager etterpå har det tikka inn en e-post med skanna dokumenter, eller en konvolutt har kommet i postkassa. I kroner og øre har det hele kosta meg noen få tiere i kopiering og porto ved én stor forsendelse.

Det er ikke alltid de har funnet det de lette etter, men så har de til gjengjeld lett mange flere steder enn jeg hadde tenkt de ville gjøre. Resultatet har dermed blitt at de ved et par anledninger har snublet over informasjon og dokumenter som jeg ikke ante kunne finnes.

Så derfor: En velfortjent hyllest til landets mange arkivarer! Makan til snille og flinke folk skal du lete lenge etter.